W nowoczesnym budownictwie przemysłowym i komercyjnym optymalizacja każdego metra kwadratowego dachu stała się kluczowym wyzwaniem. Inwestorzy i projektanci stają przed koniecznością pogodzenia rygorystycznych wymogów bezpieczeństwa pożarowego z potrzebą zapewnienia maksymalnego doświetlenia wnętrz naturalnym światłem. W tym kontekście na rynku pojawiły się hybrydowe świetliki dachowe zintegrowane z funkcją klapy dymowej. Rozwiązania te obiecują oszczędność miejsca, uproszczenie montażu i redukcję kosztów w porównaniu do instalowania oddzielnych systemów. Jednak fundamentalne pytanie pozostaje: czy taka integracja to jedynie sprytny kompromis,
Zasada działania zintegrowanego systemu: Dwa tryby pracy w jednej obudowie
Aby zrozumieć potencjał systemów hybrydowych, należy przeanalizować ich dwutorowy mechanizm działania, który dzieli się na tryb codzienny i tryb alarmowy.
Tryb codzienny: Efektywne doświetlenie
W normalnych warunkach eksploatacji, urządzenie funkcjonuje jak klasyczny świetlik dachowy. Jego głównym zadaniem jest transmisja światła dziennego do wnętrza budynku. Pokrycie, najczęściej wykonane z wielokomorowego poliwęglanu o wysokim współczynniku przenikania światła (Lt), pozwala na znaczną redukcję zużycia energii elektrycznej potrzebnej do oświetlenia hali, magazynu czy pasażu handlowego.
Tryb alarmowy: Automatyczne oddymianie
W momencie wykrycia zagrożenia pożarowego przez system SAP (System Alarmu Pożarowego), świetlik hybrydowy przechodzi w tryb alarmowy. Zintegrowany mechanizm, oparty na siłownikach elektrycznych (24V) lub pneumatycznych (CO2), automatycznie otwiera skrzydło świetlika pod odpowiednim kątem. Umożliwia to natychmiastowe i skuteczne odprowadzenie dymu, toksycznych gazów i gorącego powietrza z objętego pożarem pomieszczenia. Działanie to jest zgodne z rygorystycznymi wymogami normy PN-EN 12101-2, która definiuje parametry dla grawitacyjnych systemów oddymiania.
Kalkulacja kosztów inwestycyjnych: Gdzie leżą realne oszczędności?
Jednym z głównych argumentów przemawiających za rozwiązaniami hybrydowymi jest aspekt ekonomiczny. Analiza kosztów musi jednak uwzględniać nie tylko cenę zakupu samego urządzenia, ale cały proces inwestycyjny.
Tradycyjne podejście: Dwa systemy, podwójne koszty
Montaż osobnych świetlików i klap dymowych wiąże się z szeregiem powielonych kosztów:
Dwa oddzielne systemy sterowania: Wymaga to prowadzenia osobnych linii zasilających i sterujących, co komplikuje instalację elektryczną.
Dwa osobne otwory w dachu: Każde przebicie połaci dachowej to dodatkowe ryzyko i konieczność wykonania precyzyjnych obróbek dekarskich.
Podwójne materiały montażowe: Wymaga to zakupu dwóch zestawów kołnierzy uszczelniających, materiałów izolacyjnych i elementów konstrukcyjnych.
Zwiększone koszty robocizny: Czas pracy ekipy dekarskiej i instalatorów jest znacznie dłuższy.
System hybrydowy: Jedna inwestycja, wiele korzyści
W modelach hybrydowych obie funkcje są zintegrowane w jednej, fabrycznie przygotowanej konstrukcji, co przekłada się na wymierne oszczędności:
- Minimalizacja liczby otworów dachowych: Redukuje ryzyko powstawania mostków termicznych i nieszczelności.
- Niższe koszty montażu: Jeden produkt do zamontowania to krótszy czas pracy i mniejsze zapotrzebowanie na materiały.
- Uproszczone obróbki i izolacje: Jeden, większy otwór jest często łatwiejszy i szybszy do prawidłowego zaizolowania niż dwa mniejsze.
Biorąc pod uwagę wszystkie te czynniki, szacuje się, że całkowite koszty inwestycji w system hybrydowy mogą być niższe nawet o 10–20% w przeliczeniu na metr kwadratowy powierzchni dachu w porównaniu do systemów rozdzielonych.
Czy integracja wymusza kompromisy? Analiza parametrów technicznych
Główna obawa sceptyków dotyczy tego, czy jedno urządzenie może równie dobrze pełnić dwie funkcje, co dwa dedykowane systemy. Nowoczesne technologie i materiały pozwalają jednak rozwiać te wątpliwości.
Efektywność świetlna bez strat
Współczesne konstrukcje hybrydowe wykorzystują zaawansowane pakiety poliwęglanu komorowego oraz profile aluminiowe z przekładkami termicznymi. Dzięki temu świetlik dachowy w wersji zintegrowanej osiąga współczynnik przepuszczalności światła (Lt) na poziomie przekraczającym 60-70%, co jest wartością porównywalną, a niekiedy nawet wyższą, niż w standardowych modelach bez funkcji oddymiania.
Bezpieczeństwo pożarowe na najwyższym poziomie
Kluczowym parametrem dla systemów oddymiania jest powierzchnia czynna oddymiania (Aa). Każdy certyfikowany świetlik hybrydowy musi przejść te same rygorystyczne testy i spełniać te same normy, co samodzielna klapa dymowa. Oznacza to, że jego zdolność do odprowadzania dymu jest w pełni gwarantowana i udokumentowana certyfikatem wydanym przez notyfikowaną jednostkę, taką jak CNBOP-PIB. Warunkiem sukcesu jest jednak poprawny dobór urządzenia do kubatury obiektu i wymagań określonych w scenariuszu pożarowym.
Utrzymanie i serwis: Jak wygląda eksploatacja systemu 2-w-1?
Integracja funkcji przekłada się również na uproszczenie i obniżenie kosztów długoterminowej eksploatacji budynku. Posiadanie jednego systemu zamiast dwóch oznacza:
- Jeden harmonogram przeglądów: Zgodnie z przepisami, systemy oddymiania muszą przechodzić regularne przeglądy techniczne. W przypadku hybrydy, jeden przegląd obejmuje obie funkcje urządzenia.
- Uproszczona diagnostyka: Nowoczesne centrale sterujące (np. kompatybilne z protokołami Modbus, KNX) pozwalają na zdalne testowanie systemu oddymiania bez konieczności fizycznego otwierania skrzydła.
- Jeden dostawca części zamiennych: Wymiana elementów eksploatacyjnych, takich jak siłowniki czy uszczelki, jest logistycznie prostsza.
Profil idealnego zastosowania: Kiedy hybryda to najlepszy wybór?
Choć systemy hybrydowe są wszechstronne, istnieją scenariusze, w których ich zalety stają się najbardziej widoczne:
- Dachy o ograniczonej powierzchni: Gdy każdy metr kwadratowy jest na wagę złota, a na dachu trzeba zmieścić także instalacje HVAC czy fotowoltaikę, połączenie dwóch funkcji w jednym urządzeniu jest idealnym rozwiązaniem.
- Obiekty logistyczne i hale produkcyjne: W tych budynkach liczy się zarówno funkcjonalność, jak i estetyka. Jeden spójny system na dachu wygląda lepiej i jest łatwiejszy w zarządzaniu.
- Projekty modernizacyjne: Przy renowacji istniejących dachów, minimalizacja liczby nowych przebić jest absolutnym priorytetem, aby nie naruszać istniejącej struktury i hydroizolacji.
- Budynki komercyjne i użyteczności publicznej: Tam, gdzie wymagania dotyczące doświetlenia i bezpieczeństwa są równie wysokie, hybryda stanowi optymalne, zintegrowane rozwiązanie.
Finalny sukces wdrożenia zintegrowanego systemu zależy od precyzyjnego doboru komponentów do specyfiki obiektu oraz od jakości montażu. Eksperci z DWD BauTech zwracają uwagę, że kluczowe jest tu indywidualne podejście do projektu i weryfikacja pełnej dokumentacji technicznej dostarczanej przez producenta, co gwarantuje zarówno bezpieczeństwo, jak i wieloletnią, bezawaryjną eksploatację.
Leave a Reply