Ochrona przed upadkiem z wysokości przez świetliki dachowe – systemy ochrony i norma SB 1200

Przeprowadzanie inspekcji, konserwacji oraz odśnieżania na połać dachową zalicza się do prac szczególnie niebezpiecznych. Praca na wysokości na dachach płaskich stwarza stałe ryzyko utraty zdrowia lub życia. Jednym z najczęściej ignorowanych zagrożeń na powierzchni dachu są nieodpowiednio zabezpieczone lub stare świetliki dachowe, których powłoka w wyniku starzenia się materiału straciła swoją wytrzymałość mechaniczną.

Zgodnie z przepisami BHP, strefa wokół pasm świetlnych staje się strefą zagrożenia upadkiem z wysokości. Dachowy element doświetlający, który nie posiada odpowiednich certyfikatów odporności na uderzenie, może pod ciężarem człowieka ulec zniszczeniu, prowadząc do tragicznego w skutkach zdarzenia. Prawidłowo zaprojektowane zabezpieczenie przed upadkiem z wysokości musi skutecznie chronić serwisantów i pracowników technicznych przebywających w miejscu pracy.

Zagrożenia związane z pracą na wysokości wokół świetlików dachowych

Podejmując prace serwisowe na dachu, personel porusza się w bezpośrednim sąsiedztwie elementów przeszklonych. Nieuzbrojone lub pożółkłe tworzywo poliestrowe czy cienki poliwęglanowy element pod wpływem niskich i wysokich temperatur oraz promieniowania UV traci pierwotne elastyczne właściwości. W efekcie nawet niewielki nacisk lub przypadkowy potknięcie może doprowadzić do przebicia wypełnienia.

W myśl obowiązujących przepisów prawnych, pracodawca i zarządca obiektu mają obowiązek wykonać analizę ryzyka i wdrażać systemy ochrony w pierwszej kolejności z uwzględnieniem możliwości zastosowania środków ochrony zbiorowej. Chodzi o to, aby maksymalnie zredukować zagrożenia związane z poruszaniem się w pobliżu przeszkleń i zapewnić bezpieczeństwo wszystkim osobom wykonującym zadania w miejscu pracy.

Ochrona przed upadkiem przez świetliki dachowe – środki ochrony zbiorowej i klasa SB 1200

Najskuteczniejszą metodą prewencji jest zastosowanie technologii budowlanych, które fizycznie uniemożliwiają wpadnięcie do wnętrza obiektu. W budownictwie przemysłowym podstawowym wskaźnikiem odporności przeszklenia jest klasa odporności na uderzenie ciałem miękkim i dużym, określana normą PN-EN 1873.

Symbol SB 1200 (gdzie cyfra oznacza energię uderzenia wynoszącą 1200 Jouli) potwierdza, że w przypadku upadku człowieka na połać świetlika, jego konstrukcja nie ulegnie przebiciu i zdoła utrzymać ciężar ciała, gwarantując zatrzymanie upadku w powietrzu.

Wśród środków ochrony zbiorowej służących do zabezpieczenia strefy przeszkleń stosuje się:

• Strukturalnie wzmocnione przeszklenia: Konstrukcja aluminiowo-poliwęglanowa o przebadanej klasie odporności SB, która stanowi bezpośrednie zabezpieczenie przed upadkiem.
• Siatki bezpieczeństwa: Stalowa lub tekstylna siatka asekuracyjna (lub podsiatkowa siatka zabezpieczająca) montowana w podstawie świetlika pod przeszkleniem. Nawet w przypadku stłuczenia płyty, stalowa siatka ochronny uniemożliwia upadek pracownika na posadzkę hali.
• Barierki i wygrodzenia ochronne: Zewnętrzne balustrady uniemożliwiające bezpośrednie zbliżenie się do krawędzi przeszklenia.

Wybierając świetliki dachowe poliwęglanowe o klasie SB 1200, projektant tworzy trwale bezpieczny dach płaski, ograniczając potrzebę stosowania skomplikowanych procedur indywidualnych podczas rutynowych kontroli.

Środki ochrony indywidualnej i system asekuracyjny na dachu

W sytuacji, gdy strukturalne zabezpieczenia przed upadkiem nie są wystarczające lub prace są prowadzone w strefie krawędziowej, niezbędny staje się indywidualny sprzęt chroniący przed upadkiem. Stosowania środków ochrony osobistej wymaga dokładnego planu ochrony oraz przeszkolenia pracowników.

Kompletny system asekuracyjny (zgodny z normą EN 795) składa się z następujących elementów:

1. Punkt kotwiczenia: Stałe słupki asekuracyjne lub poziomy system linowy trwale zamocowany do konstrukcji nośnej dachu, do którego pracownik może się kotwiczyć.
2. Podzespół łącząco-amortyzujący: Amortyzator bezpieczeństwa, urządzenia samohamowne lub linki bezpieczeństwa zapewniające ograniczenie siły towarzyszącej zatrzymaniu upadku do poziomu bezpiecznego dla organizmu (poniżej 6 kN).
3. Szelki bezpieczeństwa: Ergonomiczne szelki wyposażone w klamrę zaczepową szelek bezpieczeństwa (grzbietową lub piersiową) oraz opcjonalny pas biodrowy ustalający pozycję podczas pracy.

W momencie uderzenia system powstrzymywania spadania eliminuje ryzyko kolizji z posadzką, a podzespołem łącząco-amortyzującym tłumiona jest energia kinetyczna. Warto jednak pamiętać, że środki ochrony indywidualnej stanowią ostateczną linię obrony i powinny współpracować z rozwiązaniami zbiorowymi.

Bezpieczeństwo pracowników przed upadkiem z wysokości – standardy wykonania

Zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa w miejscu pracy na dachu wymaga kompleksowego podejmowania decyzji projektowych. Ochrona przed upadkiem z wysokości musi być uwzględniona już na etapie tworzenia koncepcji architektonicznej budynku, a nie dołączana jako improwizowany dodatek po zakończeniu budowy.

Łączenie certyfikowanych systemów asekuracji osobistej ze stabilnymi, przebadanymi przeszkleniami o odpowiedniej klasie odporności to jedyna droga do stworzenia bezpiecznej przestrzeni roboczej. Szukając rozwiązań dachowych łączących optymalne doświetlenie z rygorystycznymi wymogami wytrzymałościowymi, warto korzystać z wiedzy wykwalifikowanych inżynierów. Sprawdzone konstrukcje doświetleń oraz doradztwo techniczne dostarcza firma DWD BauTech, oferując produkty odpowiadające normom technicznym i przepisom bezpieczeństwa pracy na wysokości.